Cystitis - gezonde, niet-zwangere vrouwen (>12 jaar)

> 18 jaar
nitrofurantoïne (met gereguleerde afgifte)ofnitrofurantoïne
ofnitrofurantoïne  po 100mg 2dd 5 dagen ofpo 50mg 4dd 5 dagen
fosfomycine
po 3g eenmalig
< 50kg: 2 gram
trimethoprim
po 300mg 1dd 3 dagen

Fosfomycine: 2 uur na de maaltijd, bij voorkeur voor de nacht.

Bron:
NHG standaard urineweginfecties 2013
https://www.nhg.org/standaarden/samenvatting/urineweginfecties

Swab richtlijn cystitis:
https://adult.swabid.nl/nl/node/8394

Voor behandelkeuzes voor kinderen wordt verwezen naar het kinderformularium:
https://www.kinderformularium.nl/

Recidiverende cystitis - gezonde niet-zwangere vrouwen (>12 jaar)

>18 jaar
nitrofurantoïne
po 50-100mg 1dd
trimethoprim
po 100mg 1dd

Zelfbehandeling/uitgesteld recept:

  • Nitrofurantoïne (met gereguleerde afgifte) po 100mg mg 2dd (of 50mg 4dd) 5 dagen.
  • Fosfomycine po 3g eenmalig.

Profylaxe (> 3 urineweginfecties binnen één jaar):
  • 1e keus: postcoitumprofylaxe: binnen 2 uur na iedere coitus nitrofurantoïne (50 tot 100 mg) of trimethoprim 100 mg maximaal 1dd. Staak medicatie na 6-12 maanden.
  • 2e keus: continue antibioticaprofylaxe: nitrofurantoïne (50 tot 100 mg) of trimethoprim 100 mg 1dd voor de nacht. Staak medicatie na 6-12 maanden

Zie voor aanvullende profylaxe NHG richtlijn.

Bron:
NHG standaard urineweginfecties 2013
https://www.nhg.org/standaarden/samenvatting/urineweginfecties

Voor behandelkeuzes voor kinderen wordt verwezen naar het kinderformularium:
https://www.kinderformularium.nl/

Cystitis - risicogroepen: zwangeren

> 18 jaar
nitrofurantoïne (met gereguleerde afgifte)of nitrofurantoïne
po 100mg 2dd minimaal 5 dagenof  po 50mg 4dd minimaal 5 dagen
1e keus niet < 30 dagen voor de bevalling
amoxicilline/clavulaanzuur
po 500/125mg 3dd 5 dagen

2e keus

Na voltooien behandeling urine controleren.

Indien een groep-B-streptokok gekweekt wordt bestaat de indicatie voor antibiotische profylaxe rond de baring, waarvoor consult gynaecoloog.

Bron: NHG standaard urineweginfecties 2013 https://www.nhg.org/standaarden/samenvatting/urineweginfecties

Swab richtlijn cystitis bij zwangere
https://adult.swabid.nl/nl/node/8408

Voor behandelkeuzes voor kinderen wordt verwezen naar het kinderformularium: https://www.kinderformularium.nl

Cystitis - risicogroepen: overige

> 18 jaar
nitrofurantoïne (met gereguleerde afgifte)of nitrofurantoïne
po 100mg 2dd 7 dagen ofpo 50mg 4dd 7 dagen
1e keus
fosfomycine
eenmalig 3 gram
2e keus, voor de nacht
trimethoprim
po 300mg 1dd 7 dagen
3e keus, voor de nacht

Risicogroepen:

  • mannen
  • diabetes mellitus
  • verminderde weerstand
  • afwijkingen aan de nieren of urinewegen

Let op bij mannen geen indicatie voor fosfomycine als tweede keus. Hierbij is dit trimethoprim. Zie tabel NHG richtlijn urineweginfecties voor verder info.

Bron: NHG standaard urineweginfecties 2013
https://www.nhg.org/standaarden/samenvatting/urineweginfecties

Voor behandelkeuzes voor kinderen wordt verwezen naar het kinderformularium:
https://www.kinderformularium.nl/

Cystitis bij diabetes mellitus

nitrofurantoïne (met gereguleerde afgifte)of nitrofurantoïne
po 100mg 2dd 7 dagen  ofpo 50mg 4dd 7 dagen
Bron: NHG standaard urineweginfecties 2013
https://www.nhg.org/standaarden/samenvatting/urineweginfecties

Swab richtlijn cystitis bij diabtes mellitus
https://adult.swabid.nl/nl/node/8404

Voor behandelkeuzes voor kinderen wordt verwezen naar het kinderformularium:
https://www.kinderformularium.nl/

Cystitis bij man < 40 jaar

> 18 jaar
nitrofurantoïne (met gereguleerde afgifte)ofnitrofurantoïne
po 100mg 2dd 7 dagen  ofpo 50mg 4dd 7 dagen
Bron: NHG standaard urineweginfecties 2013
https://www.nhg.org/standaarden/samenvatting/urineweginfecties

Swab richtlijn cystitis bij de man <40 jaar
https://adult.swabid.nl/nl/node/8414

Voor behandelkeuzes voor kinderen wordt verwezen naar het kinderformularium:
https://www.kinderformularium.nl/

Urineweginfectie met tekenen van weefselinvasie

Niet-zwangere vrouwen en mannen

> 18 jaar
ciprofloxacine
po 500mg 2dd 7 dagenmannen: 14 dagen
1e keus (> 16 jaar)
amoxicilline/clavulaanzuur
po 500/125mg 3dd 10 dagenmannen: 14 dagen
2e keus
cotrimoxazol
po 960mg 2dd 10 dagen mannen: 14 dagen
3e keus Indien penicillineallergie
  • Zwangeren met tekenen van weefselinvasie
  • Volwassenen met een pyelonefritis bij (vermoeden van of reeds bekende) nierstenen
  • Volwassenen met een urineweginfectie met koorts of andere tekenen van weefselinvasie die niet binnen 48 uur verbetert op antimicrobiële behandeling
  • Patiënten met een vermoedelijke sepsis (hypotensie, tachycardie, tachypneu, koude rillingen)

Bron:
NHG standaard urineweginfecties 2013
https://www.nhg.org/standaarden/samenvatting/urineweginfecties

Voor behandelkeuzes voor kinderen wordt verwezen naar het kinderformularium:
https://www.kinderformularium.nl/