Datum: 
10 april 2019

Schijtblog | Maarten Kok

Op 10 april is het Nationale Poepdag en aangezien wij regelmatig onderzoek doen naar darmaandoeningen moeten we het even over iets hebben: onze ontlasting…

Nederland telt ruim 2 miljoen buikpatiënten. Zo hebben 80.000 mensen een chronische darmontsteking. Naar schatting heeft iets meer dan de helft hiervan colitis ulcerosa en iets minder dan de helft de ziekte van Crohn. Bron: Maag Lever Darm Stichting

Poep, stront, excrement, nummer 2, kak, uitwerpselen of feces. Het klinkt allemaal niet zo lekker, maar op het laboratorium onderzoeken we dit ‘materiaal’ regelmatig. Zo kunnen we bijvoorbeeld bepalen of er bloed in de ontlasting zit en of er voldoende enzymen door de alvleesklier worden afgegeven om het voedsel goed te kunnen verteren en opnemen.

Ontsteking in de darmen

Naast deze bepalingen kunnen we feces (de wetenschappelijke term voor poep) gebruiken om te onderzoeken of de darmen zijn ontstoken. Bij verschillende ziektebeelden van de darmen is er sprake van dezelfde symptomen zoals buikpijn, winderigheid en/of diarree. Om tot een goede analyse te komen is het noodzakelijk om te weten of er een ontsteking aanwezig is. Dit doen we door in ons lab calprotectine in feces te meten. Dit is de maat waarmee ontsteking in de darmen kan worden uitgedrukt. Zo kunnen we onderscheid maken tussen inflammatoire (Inflammatory Bowel Disease, IBD: Colitis Ulcerosa en de ziekte van Crohn) en niet-inflammatoire aandoeningen (prikkelbaar-darm-syndroom, PDS).

Calprotectine

Calprotectine klinkt ingewikkeld, maar dat valt best mee. Calprotectine is een eiwit dat zink en koper ‘vangt’, waardoor bacteriën niet goed meer kunnen groeien. 60% van de eiwitten in een witte bloedcel (neutrofiel) bestaat uit dit eiwit. Ontsteking van de darm (zoals bij IBD) leidt tot een ophoping van witte bloedcellen. Deze bloedcellen worden door de ontsteking aan de binnenkant van de darmen meegenomen in de ontlasting. Door de beweging van de darmen gaan deze witte bloedcellen kapot waardoor calprotectine vrijkomt. Een verhoogde calprotectine-waarde in de ontlasting past dan ook bij ontsteking van de darmen.

Met de bepaling van calprotectine in feces kunnen we ontsteking van de darmen uitsluiten. Helaas is de bepaling van calprotectine onvoldoende om een volledige diagnose te kunnen stellen. Mochten de darmen wel ontstoken zijn dan moet, de specialist, in het ziekenhuis, een coloscopie worden uitgevoerd. In dat geval wordt met een cameraatje in de darmen gekeken of ontstekingen gevonden worden. Wanneer deze inderdaad worden gevonden dan kan de diagnose Colitis Ulcerosa (ontsteking van de dikke darm) of ziekte van Crohn worden gesteld.

Meer informatie

Wilt u meer weten over dit onderwerp? Neem dan gerust contact op met Maarten Kok, klinisch chemicus.